Maria Kwaśniewska

1913-2007

Sportsmenka, związana przez większą część kariery z ŁKS Łódź. Zdobyła brązowy medal na olimpiadzie w Berlinie w 1936 roku, a także została wybrana miss igrzysk. Jej udział w olimpiadzie wiąże się z niesamowitą historią zdjęcia, na którym występuje obok Adolfa Hitlera. Hitler miał ją wówczas nazwać „małą Polką” a ona odpowiedzieć opryskliwie, odnosząc się do jego niskiego wzrostu. Opowiadała potem, że najchętniej by to zdjęcie spaliła, jednak pomogło jej ono wjechać do Polski w 1939 roku, wybuch wojny zastał ją bowiem na stypendium sportowym w Genui. Po upadku powstania warszawskiego pomogło jej zaś wyciągnąć wiele osób z obozu przejściowego w Pruszkowie, wśród uratowanych przez nią byli między innymi Ewa Szelburg-Zarembina i Stanisław Dygat.

Była wszechstronnie utalentowana, grała w koszykówkę, siatkówkę i hazenę – popularną wówczas kobiecą odmianę piłki ręcznej, uprawiała kilka dyscyplin lekkoatletycznych. Trenowała w Harcerskim Klubie Sportowym HKS „Znicz”, DKS Łódź, następnie reprezentowała ŁKS Łódź, a po 1939 roku – AZS Warszawa. Była wielokrotną mistrzynią Polski w różnych konkurencjach lekkoatletycznych: rzucie oszczepem, skoku w dal, pięcioboju, trójboju oraz biegu na 60 metrów. Brązowy medal na olimpiadzie w Berlinie w 1936 roku zdobyła w rzucie oszczepem. Znalazła się wówczas w gronie dziesięciu najlepszych sportowców wybranych w plebiscycie „Przeglądu Sportowego”. Była także mistrzynią Polski w hazenie i koszykówce, oraz zdobyła brązowy medal w koszykówce na III Światowych Igrzyskach Kobiet w Pradze w 1930 roku, reprezentowała Polskę w tej dyscyplinie także w 1947 roku.

Po ukończeniu w 1933 roku łódzkiego gimnazjum przeniosła się w 1937 roku do Warszawy, by podjąć studia matematyczne, których ukończenie udaremnił wybuch wojny. Brała udział w obronie Warszawy, najpierw jako sanitariuszka, potem, po śmierci kierowcy sanitarki, zajęła jego miejsce. Została za to odznaczona przez prezydenta Stefana Starzyńskiego Krzyżem Walecznych.

Po zakończeniu kariery sportowej zaangażowana była w światowy ruch olimpijski, za co została odznaczona brązowym medalem Orderu Olimpijskiego oraz Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie znajduje się replika jej medalu. Natomiast oryginał jej olimpijskiego medalu z Berlina znajduje się w Muzeum Miasta Łodzi.

Pochowana jest na warszawskich Starych Powązkach.

A sportswoman associated with the ŁKS Lodz sports club throughout most of her career. She won the bronze medal during the Olympics in Berlin in 1936, and was voted Miss Olympic Games. Her participation in the Olympics is connected to a story behind the picture, in which she is standing next to Adolf Hitler. It is said, that Hitler called her a “Little Pole”, to which she replied in an abrupt manner, referring to his short stature. She would then say that she was tempted to burn the picture, but it allowed her to cross the Polish border in 1939¬—the war broke out during her sport scholarship in Genoa. After the Warsaw Ghetto Uprising was suppressed, it also allowed her to save many people from the transit camp in Pruszków.

She was a woman of many talents, she played basketball, volleyball and “hazena”—a popular variety of handball in these times—she also trained multiple athletics. She trained in the HKS Lodz, a scouts’ sports club called “Znicz”, DKS Lodz; she later moved on to being a representative of ŁKS Lodz, and, after 1939—AZS Warsaw. She was a multiple Sport Champion in Polish athletics: she competed in the javelin throw, long jump, pentathlon, triathlon and 60-metre hurdles. The bronze medal she won in Berlin in 1936 was in the javelin throw competition.

Having graduated middle school in Lodz, she moved to Warsaw in 1937 to study Mathematics, which was interrupted by the war. She participated in the defense of Warsaw—initially, as a medical orderly, and, later on, she took over the duties of the field ambulance driver after his death. She received the Polish Cross of Valour from the hands of President Stefan Starzyński.

Having finished her sports career, she got engaged in the worldwide Olympic Movement. Her Olympic medal from Berlin can be found in the Museum of the City of Lodz.

She is buried at the Old Powązki cemetery in Warsaw.