Zofia Jerzmanowska

1906-1999

Urodzona w 1906 roku w Warszawie, w rodzinie farmaceutów. Po maturze w 1924 roku postanowiła studiować chemię. W tamtych czasach na Politechnice Warszawskiej obowiązywał numerus clausus dla kobiet (podczas egzaminów przyjmowano tylko 10% z nich). Uważano, że kobieta inżynier będzie miała trudności w znalezieniu pracy w przemyśle.

W 1929 roku ukończyła studia, otrzymując tytuł inżyniera chemika. Po III roku studiów odbyła praktyki w Zakładach Chemicznych w Grodzisku pod Warszawą. To doświadczenie pokazało jej, że kierowanie produkcją w przemyśle przez kobietę jest niezwykle trudne ze względu na bardzo silną niechęć do kobiet jako przełożonych. Postanowiła zatem podjąć pracę naukową i studiować na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Było to spełnienie marzeń jej ojca, który chciał przekazać jej swoją aptekę. Po otrzymaniu dyplomu zdecydowała się na doktorat. Kontynuowała pracę naukową, kształcąc się i prowadząc badania m.in. we Lwowie i w Wiedniu.

W czasie II wojny światowej brała udział w tajnym nauczaniu.

Po 1945 r. nowym ośrodkiem kulturalnym i naukowym stała się Łódź. To w tym mieście osiedlali się pracownicy nauki, pisarze, artyści, aktorzy, przybywający z Warszawy oraz z Wilna i Lwowa w ramach repatriacji. Tutaj też w roku 1945 Zofia Jerzmanowska została zatrudniona na Wydziale Farmacji Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie pracowała następnie przez ok. trzydzieści lat, kształcąc pokolenia studentów i badaczy oraz pełniąc funkcje prodziekana i prorektora. Była pierwszą kobietą z tytułem doktora honoris causa Akademii Medycznej w Łodzi.

Zmarła w wieku 93 lat. Jest pochowana na łódzkim cmentarzu Doły.

Born in Warsaw, into a family of pharmacists. After her Matura exams (Polish state examination), she decided to study Chemistry.

During those times, at the Warsaw University of Technology, numerus clausus for women was in effect (during exams, 10% of women were allowed). It was believed, that a woman engineer would have problems with finding work in her field.

She graduated university and received her Chemistry Engineer title in 1929. After her 3rd year at university, she completed a placement at a chemical plant in Grodzisk, close to Warsaw. This experience allowed her to see, that being a female production manager is extremely difficult, due to strong aversion towards women as their superiors. She decided to focus on scientific research at the University of Warsaw’s Faculty of Pharmacy. This was her father’s dream–he wanted her to take over his pharmacy. Having received her degrees, she decided to pursue a doctorate. She continued scientific research, studying and conducting research e.g. in Lviv and Vienna.

During the World War II she participated in clandestine education. After 1945, Lodz became the new centre of culture and research. Scientists, writers, and artists from Warsaw, Vilnius or Lviv, settled here during their repatriation. It was here, that Zofia Jerzmanowska got employed at the Faculty of Pharmacy, where she worked for the next 30 years, educating generations of students, researchers, and taking on the role of prorector. She was the first woman the Medical Academy of Lodz to receive the honoris causa title.

She is buried at the Doły cemetery in Lodz.